Ana SayfaMimarlarMimarlık OfisleriProjelerProje TipleriYarışmalarÖdüllerEtkinliklerKitaplarSüreli YayınlarOkullarKentlerArkiv Seçkileri
Projeler
Arkiv > Projeler > Kadıköy Meydanı Haydarpaşa Harem Yakın Çevresi Kentsel Tasarımı Yarışma Projesi - 5. Ödül
Son güncelleme tarihi : 23/06/2008 12:40
| Kadıköy Meydanı Haydarpaşa Harem Yakın Çevresi Kentsel Tasarımı Yarışma Projesi - 5. Ödül | ||||||||||
Künye | ||||||||||
| Tasarım Ekibi | Hüseyin Kahvecioğlu Nurbin Paker Kahvecioğlu Ayşe Sevil Yetkin | |||||||||
| Yardımcı Mimar(lar) | Serhan Sarıpınar Hakan Aldoğan Emre Özdinler | |||||||||
| İşveren | İstanbul Büyükşehir Belediyesi | |||||||||
| İletişim bilgilerini görüntülemek için üye girişi yapmalısınız! | ||||||||||
| Proje Tarihi | 2001 | |||||||||
| Proje Tipi | Diğer Konaklama Yapıları, Diğer Kültür Yapıları, Diğer Rekreasyon Yapıları, Kentsel Tasarım | |||||||||
| Yapım Türü | Karma | |||||||||
| Açıklama | ||||||||||
| 1. GENEL YAKLAŞIM VE İLKELER: Genel yaklaşım, • geçmiş deneyim, güncel girişim ve ileriye dönük ortaya konmuş düşüncelerin yadsınmaması, olumlu ve doğru yönlerinden yararlanılması, • verilmiş üst plan kararlarının belli açılardan sorgulanarak alternatif önerilerle karşılanmasıyla birlikte, bu kararların sürekliliği ve planlamanın bütünlüğüne önem verilmesi, • mevcut durumun dar anlamlı sınırlayıcılarının, ideal ve doğru olanın yapılmasında bir engel olarak kabul edilmemesi, • aynı zamanda mevcut durumun uygun ve olumlu görülen yönlerinin, kamu kaynaklarının gereksiz sarfına neden olacak değişiklik önerilere maruz bırakılmaması, • önerilen dönüşüm projelerinin, gerçekleşebilirliği ve sürdürülebilirliği için gerekli doğal ortamın oluşturulmasının amaçlanması, olarak sıralanabilir. 2. GENEL TESPİT VE KARARLAR: Alanın metropolitan ölçekteki konumu dikkate alınarak, semt ve yakın çevre ölçeği üstündeki yaklaşımların gerekliliği göz ardı edilemez. Bu çerçevedeki yaklaşım ise metropolitanın bölgesel, hatta küresel ölçekteki yeri ile ilişkilendirmeyi kaçınılmaz kılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında varılan sonuç, yarışma alanının özellikleri nedeni ile, İstanbul metropolünün küresel ölçekte üstlendiği veya üstlenmesi muhtemel rollerle ilişkilendirilebileceği doğrultusunda olmuştur. Dünyadaki gelişmeler çerçevesinde, İstanbul’un yakın gelecekte çağdaş dünya metropollerinin üstlendiği rollere paralel olarak, bugüne kadarki tarihi ve kültürel öneminin yanında yeni yüzyılın önemli bir bölgesel merkezi olacağı görülmektedir. Global gelişimin bir ifadesi olarak görülen bu durum, yarışma kapsamındaki planlama ve tasarım açısından stratejik bir önem kazanmaktadır. Bir tarafta, “yerel” anlamdaki sınırsız tarih ve kültür hazinesini yaşatmak veya yeniden kazanmak gereği; diğer tarafta ise atılacak adımların gerçekçi ve yaşayabilir olması adına bu “global” dinamizmi göz ardı etmeme gereği, ortaya konacak yaklaşım için belirleyici özellik taşımaktadır. Yarışma alanının ele alınması sırasında bu gelişimin kente yükleyeceği yeni fonksiyon ve roller dikkate alınmıştır. Alan içinde yer alan yoğun ve gelişmiş yeşil doku içindeki prestij ağırlıklı ve yüksek mimari nitelikli büyük ölçekli yapıların yer aldığı alanın bir “Uluslararası Kongre Merkezi ve Kültür Parkı” alanına dönüştürülmesi önerisi bu yaklaşımın tasarıma yansıyan önemli bir kararı olarak kabul edilebilir. Kentin, ulusal ve uluslararası gelişmelere göre göstereceği gelişim ve alacağı yeni roller dikkate alınarak yapılan planlama çalışmaları, İstanbul’un gelişiminde “ihtisaslaşmış alanlar oluşturulması: konut-iş alanlarının sağlıklı bir şekilde organize olduğu ve metropol ölçeğinde farklı konularda ihtisaslaşmış yeni çevreler ve odaklar”, “merkezlerin kademelendirilmesi: desantralizasyon”, “yoğunluğun kademelendirilmesi: yoğunluğun merkezden dışa azaltılması, genelde düşürülerek optimal düzeye getirilmesi” kurallarının dikkate alınmasını gerektirmektedir. Sürdürülmekte olan planlama çalışmalarında da bu ilkelerin dikkate alındığı bilinmektedir. Yarışma alanı açısından bakıldığında, kent makroformu üzerine geliştirilen bu planlama kararlarının, yarışma alanının kent makro ölçeği içindeki önemli odaklardan biri olma özelliği ile semt ve lokal ölçekli özelliklerini kaybetme tehlikesine neden olabileceği düşünülmektedir. Dolayısıyla kentsel gelişim Kadıköy ve çevresi metropolitan ölçekteki fonksiyon ve oluşumların merkezi haline getirirken, aynı zamanda semt ölçeğindeki yaşamın da tarihi, kültürel ve sosyal zenginliği ile tahrip olmaksızın sürdürmesinin sağlanması amaç olmalıdır. Yayalaştırma alanları, konut alanı, kentsel gelişme alanı, semt ölçekli fonksiyonlar gibi tasarımda yer alan unsurların temellendiği yaklaşım da bu olmaktadır. Yine dünyadaki ve bölgedeki ekonomik ve politik gelişmeler İstanbul’a çağdaş bir dünya kenti olarak yeni roller vermekte, bu çerçevede kentsel gelişim içinde yeni potansiyeller ve fonksiyonlar önem kazanmaktadır. Yarışma alanı, kentin tarihi ve kültürel geçmişindeki önemli yerinin yanı sıra, geleceği açısından da sözkonusu yeni potansiyel ve ihtiyaçların karşılanmasında büyük roller alabilecek özellik ve konumda görülmektedir. Bir başka ifade ile kentin tarihten gelen evrensel özellikleri açısından önemli bir alan olan yarışma alanı, kentin gelecekteki evrensel özellikleri açısından da yeni roller üstlenmektedir. Aynı şekilde, metropol ölçeğindeki taşıt ve yaya hareketlerinin kilit ve aktarma noktası konumunda gelişen alanların, bu durumdan kurtarılması; sözkonusu fonksiyon ve ihtiyaçlar için kent kimliği ve hafızasında önemli yeri olan çevrelerin zedelenmeyeceği konumlar oluşturulmasına çalışılmıştır. Bu kapsamda ifade edilebilecek bir başka karar ise meteropolitan alan içinde, Nazım Plan çerçevesinde de öngörüldüğü gibi bir alt merkez konumunda olan Kadıköy’de, merkez fonksiyonlarının konut alanlarına yayılarak bu alanları yok etmesini önlemek olmuştur. Yarışma alanı içinde yer alan mevcut fonksiyonlar ve önerilen yeni fonksiyonlarla ilgili somut kararları şu şekilde sıralamak mümkündür: Haydarpaşa Limanının bu alandan kaldırılarak kentin makroformu içinde uygun bir yere taşınması. Önemli bir alana yayılan ve fiziksel nitelik ile kullanım değeri açısından düşük standartlarda görülen Haydarpaşa Demiryolu Terminal alanının yeniden değerlendirilmesi. Harem Otobüs Terminalinin Nazım Planda da öngörüldüğü gibi bu alandan kaldırılması. Bazı planlama çalışmalarında öneri niteliğinde yer alan “Marmara Sahil Yolu”nun Moda Burnunu dolaşarak Kadıköy’e bağlanması kararının uygun olmadığı görüşü ile bu karayolu bağlantısının yapılmaması. Kentin Anadolu yakasının Avrupa yakasına bağlandığı en önemli nokta konumundaki Kadıköy’ün bir ulaşım aktarma alanı olmaktan çıkarılarak gelişmiş bir kamusal dış mekan dizimi ile “Kent Meydanı”na dönüştürülmesi. 3. KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ: Yukarda belirtilen ana kararlar çerçevesinde oluşan yeni durumların getireceği potansiyellerin kullanımının bir dizi kentsel dönüşüm projesi ile gerçekleştirilebileceği düşünülerek, somut bazda öneri projeler geliştirilmiştir. Bu kısımda sözkonusu projelerin kısa tanıtımı yapılacaktır. Özlü bir ifade sağlamak amacıyla ayrıntılı açıklamadan kaçınılarak söz konusu projeleri şu şekilde sıralamak mümkündür: 1. Moda Mühürdar Şehir Parkı Projesi: Mühürdar dolgu alanının üst yapıdan arındırılarak bir şehir parkına dönüştürülmesi. 2. Kadıköy Yapısal Gelişim Alanı: Eski Kaymakamlık yapısı güneyinde yer alan ve bugün otobüs bekleme alanı olan alanın hafif yoğunluklu bir yapılaşma ile sosyal ve kültürel altyapıya destek sağlayacak fonksiyonlarla donatılması. 3. Kadıköy Yeraltı Geçişi Projesi: Kadıköy merkezi iş alanı ile birlikte çevresindeki yoğun konut ve yaya alanlarının getirdiği trafik problemlerinin köktenci bir yaklaşımla çözümü ve dış mekan hareket ve yaşantısının konforunu yükseltmek amacı ile yapılan yeraltı geçişi projesi. 4. Kadıköy “Kent Meydanı” düzenlemesi: Bu gün bir trafik kavşağı ve aktarma noktası konumundaki Kadıköy Meydanı ve Rıhtım Alanının çağdaş bir kent meydanı olarak düzenlenmesi. 5. Kadıköy Operası: Alana kazandırılmak istenen yeni kimlik çerçevesinde önerilen kültür yapılarından önemli biri olarak “Opera Binası”. 6. Rıhtım Caddesi Cephe Yenileme Projesi: Yeni senaryolar çerçevesinde alanın gelişimine bağlı olarak niteliksiz dış mekan çeperlerinin iyileştirilmesi, görsel niteliğinin yükseltilmesi. 7. Moda ve Kadıköy Çarşısı ve yakın çevresi geliştirme projesi: Tarihi bir nitelik kazanan “çarşı” ile aynı anlamdaki “ikamet” alanlarının korunması amaçlı; kısmi yaya alanları oluşturma, araç trafiğinin yeniden düzenlenmesi ve sıhhileştirme çalışmaları. 8. Rasim Paşa Yaya Bölgesi: Yeldeğirmeni ve çevresinde yörenin sahip olduğu değerlerin korunması, geliştirilmesi ve yeniden kazanılması amaçlı yayalaştırma, yeni fonksiyonlarla bezeme ve sıhhileştirme çalışmaları. 9. Haydarpaşa Semt Parkı Projesi: Kent hafızasında yeşil alan olarak yer alan bu kısmın, semt ölçeğinde bir park olarak yeniden yeşil alan olarak kazanılması. 10. Yeni Haydarpaşa Demiryolu Terminali: Yeni trafik düzeni çerçevesinde demiryolu terminalinin çağdaş bir yaklaşımla yeniden yapılanması: Şehirlerarası Hatlar ve Ankara-İstanbul hızlı tren terminali. 11. Haydarpaşa Modern Sanatlar Müzesi: Yüksek mimari niteliği ile özel bir değer taşıyan ve orjinal fonksiyonunu karşılayamaz durumda olan yapının değerlendirilerek korunması. Aynı zamanda çağdaş dünya metropolleri açısından vazgeçilmez olan Modern Sanat Müzesinin yarışma alanına kazandırılmak istenen yeni kimlik çerçevesinde konumlanması. 12. Haydarpaşa Kentsel Gelişim Alanı: Bugünkü kullanım niteliği son derece düşük olan demiryolu manevra alanlarının kent adına kazanılmasına yönelik yapılaşma projesi. 13. Sanat ve Kültür Yapıları Grubu: Liman alanında yer alan ve tarihi nitelikler taşıyan bazı yapıların yenilenmesi, restore edilmesi ve kültürel amaçlı kullanımı. 14. Anadolu Yakası Ulaşım Aktarma Terminali: Kadıköy’den kaldırılan ulaşım transfer alanlarının çağdaş bir yapılanma ile ele alınarak bugünkü Liman bölgesinde konumlanması. Aynı zamanda farklı ulaşım sistemlerinin en uygun biçimde entegre edilmesi. 15. Haydarpaşa – Harem Kıyı Parkı Projesi: Limanın kaldırılması ile kazanılacak alanın metropol ölçeğine hizmet edecek çağdaş bir kıyı parkı olarak düzenlenmesi, kamusal kullanıma açılması. 16. Haydarpaşa Yolcu Limanı: Yük limanının kaldırılması ile kazanılan alan içinde, kentin Anadolu yakasının sahip olduğu ancak metropol ölçeğinde dengeli bir şekilde değerlendirilemeyen tarihi ve kültürel değerlerin küresel ölçekle buluşturulmasına yönelik yolcu limanı önerisi: “Cruise Turizmi” . 17. Marina Düzenlemesi: Mevcut Ro-Ro ve yük iskelelerinin kaldırılması ile boşalacak alanın bir marina olarak semt ve kent sakinlerine kazandırılması. 18. Harem Semt /Şehir Parkı Projesi: Harem otobüs terminalinin kaldırılması ile kazanılan alanın, kıyıdaki mevcut yeşil doku ile bütünleştirilmesi ile elde edilecek semt parkı. 19. Prestij Ağırlıklı Uluslararası Kongre Merkezi ve Kültür Parkı Projesi: Selimiye Kışlası, Haydarpaşa Lisesi gibi büyük ölçekli, nitelikli mimarisi olan ve tarihi özellik taşıyan yapılarla, çevrelerindeki gelişmiş yeşil alanın prestij ağırlıklı bir kültür parkı olarak düzenlenmesi. 4. ULAŞIM: Nazım plan kararlarının dikkate alınmasının yanında, yeni önerilerle de desteklenerek alınan ana kararlar, ilgili paftada ifade edilmektedir. Genel anlamda bir öneri olarak; • Kent ölçeğinde toplu taşımacılığın özellikle raylı sistemler üzerine kurgulanarak geliştirilmesi; • Kadıköy merkez alanının bugünkü yoğun trafik tahribatından kurtarılması ile birlikte, çağdaş bir yapılanma ile ulaşım sistemlerinin entegresyonuna yönelik olarak aktarma alanlarının yeniden düzenlenmesi. • Alan içinde yer alan önemli ulaşım yapılarının ve trafik alanlarının yeniden organizasyonu konulu somut projeler ortaya konmaktadır. | ||||||||||
| Hakkındaki Yazılar | Kadıköy Meydanı Haydarpaşa-Harem Yakın Çevresi Kentsel Tasarım Proje Yarışması (Mimarlık, 10/2001) | |||||||||
| Hakkındaki Kitaplar | Kadıköy Meydanı Haydarpaşa Harem Yakın Çevresi Kentsel Tasarım Yarışması Kataloğu (, 2001) | |||||||||
| Görüntüler | ||||||||||
| ||||||||||
