Türkiye, turizmini “güneş-deniz-kum” üçgenine dayandırarak nasıl yanıldığını; bu toprakların doğasına, insan varlığına, tarihine yani kısaca kültürüne karşı nasıl bir haksızlık yaptığını yavaş yavaş anlamakta. Turist, yani “kitschman”ın geçici beklentileriyle, bu dev endüstriyi yönlendiren çok uluslu acentaların taleplerine bırakılırsa, en kısa ve ucuz yoldan tüm doğal çevre yapılandırılarak onların hizmetine sunulmalıdır. Bu tür turizmin hangi ülkede yapıldığı öylesine önemsizdir ki; gelenler, hangi ülkede olduklarının farkına bile varmayabilirler. Zaten, onlar için kültür “küresel”dir. Aynı tür müzik, giyim, yemekten oluşan bir prototip. Bu turiste aynı tür yavan programlar uygulanıp, aynı biçimde eğlenmesini sağlamak yeterlidir. Eğer bu türden bir dayatmaya karşı konulacak ise; fiziksel çevre düzenlemekten, makro ekonomik karalara dek yapılması gereken çok şey vardır. Gerçek kültür merkezleri, gerçek müzeler yaratılıp içleri doldurulabilirse; bu ülkenin hem onurunu korumuş hem de uluslararası kültür dünyasında, ilişkiler sisteminde anlamlı bir yer edinmiş oluruz. Bulunduğu ülkenin kültür boyutu ile ilgilenen turist tipi, aynı zamanda genel davranışı ile de, yerel çevreye, ekonomiye, topluma ilgi duyacak, katkıda bulunacaktır. Önemli turizm merkezlerinin yatakhane ve batakhane gettolarına dönüşmemesi için, bu tür projeler uygulanmalıdır.

Ne var ki, henüz oralarda değiliz. Marmaris Kültür Merkezi projesi de elbette (bizimki değil, yarışmada kazanan proje) uygulanmadı.

Bizim projemizin tasarım anlayışını şöyle özetleyebilirim: Çağımızdan,yerel coğrafya ve kültürden, geleceğe bir kültür kalesi yaratmak. Egemen, tekil ve simgesel bir değer olan tepeye güçlü ve uyumlu bir yapay dokunuş. Marmaris için evrensel kültürde sözünü ettirebilecek bir tasarım. Karmaşık üslupların kargaşasının yıprattığı biçim ve biçemin tüketildiği yerde, batıdan alıntı olmayan, özgün, saf, yerel ve çağdaş bir söz. Her yöne açılan dairesel, nötr bir plan, her yönden algılanan, kent ile her yönden görsel ilişki kuran sade bir cephe, sürekli gökyüzüne tırmanan kent silueti içinde yatay, sakin, özgüvenli, bir çizgi, işaret. Bir kent feneri. Tepeyi sarmalayan, tüm işlevleri ardında barındıran dümdüz bir delikli duvar.

Yapının, üst kotu yatay ve festival, gösteri, seyir amaçlı kullanılabilir bir platform oluşturuyor; zeminde ise, yapıyı oturtmak için, doğaya hiç bir müdahalede bulunulmuyor, doğal zemin yapının altından akıp gidiyor.

Haydar Karabey